Nóż, gaz, paralizator w Niemczech: co wolno nosić przy sobie, co w samochodzie, a co tylko w domu

W Niemczech najwięcej kłopotów „na własne życzenie” zaczyna się od zdania: „Mam to tylko na wszelki wypadek”. Bo niemieckie prawo o broni i niebezpiecznych przedmiotach nie patrzy przede wszystkim na intencje, tylko na to, co realnie masz przy sobie, gdzie to masz i czy w danym miejscu wolno to „nosić” (czyli mieć pod ręką), czy wyłącznie transportować (czyli przewozić tak, aby nie było to od razu dostępne).

Brzmi jak niuans językowy, ale to jest różnica między „spokojną kontrolą” a mandatem, konfiskatą, a w skrajnych sytuacjach – postępowaniem. Szczególnie że w wielu miastach i na dworcach funkcjonują strefy zakazu noszenia broni / niebezpiecznych przedmiotów, gdzie policja ma szersze uprawnienia do kontroli. (DIE ZEIT)

„Broń” w niemieckim rozumieniu bywa szersza, niż myślisz

W potocznym myśleniu bronią jest pistolet lub nóż. W praktyce w Niemczech problemy powodują też:

• „Anscheinswaffen” – przedmioty, które wyglądają jak broń palna (repliki, część airsoftów/wiatrówek, atrapy). Ich noszenie w przestrzeni publicznej jest co do zasady zakazane, nawet jeśli nie strzelają ostrą amunicją. (Deutscher Bundestag)

• noże podlegające zakazowi noszenia (np. „einhandmesser” – otwierane jedną ręką z blokadą, oraz noże stałe z dłuższą klingą). (Gesetze im Internet)

• przedmioty zakazane wprost w wykazie broni zakazanej (WaffG, Anlage 2). (Gesetze im Internet)

To oznacza, że coś może być:

• legalne do posiadania w domu,

• legalne do transportu (np. na strzelnicę, do warsztatu),

• ale nielegalne do noszenia „pod ręką” w mieście.

Noże: najczęstsza mina (kieszeń i schowek samochodu)

W Niemczech kluczowy przepis dotyczący noszenia niektórych noży to § 42a WaffG. Zakazuje on m.in. noszenia:

• noży otwieranych jedną ręką z blokadą („Einhandmesser”),

• noży o stałej klindze powyżej 12 cm. (Gesetze im Internet)

W praktyce: mały składany nożyk „do paczek” bywa OK, ale jeśli jest to model, który otworzysz kciukiem i ma blokadę — robi się ryzyko. A w strefach zakazu (dworce, wybrane centra miast, imprezy masowe) nawet rzeczy „zwykle tolerowane” potrafią zostać zakwestionowane. (DIE WELT)

Dom: noże kuchenne, narzędziowe czy kolekcjonerskie co do zasady możesz mieć.
Samochód: schowek to nie sejf. „Wożę, bo może się przyda” wygląda dla policji jak „noszę”. Bezpieczniej jest transportować w bagażniku, w zamkniętej torbie/pojemniku, a nie „pod ręką”.

Gaz pieprzowy: legalny, ale tylko w „wersji zwierzęcej”

To jeden z najbardziej mylących tematów. W Niemczech powszechnie dopuszczalne jest posiadanie i noszenie „Tierabwehrspray” (spray do obrony przed zwierzętami). Taki produkt nie jest traktowany jak broń w rozumieniu WaffG, o ile jest oferowany/oznaczony jako środek na zwierzęta. (ERGO)

Ważne: inne „spraye obronne” mogą podpadać pod reżim broni (w zależności od oznaczeń i klasyfikacji). Dlatego w praktyce – jeśli ktoś chce legalnego minimum „na wszelki wypadek”, najczęściej wybiera właśnie Tierabwehrspray.

Paralizator / elektroszoker: tylko z dopuszczeniem (PTB) — inaczej bywa nielegalny

W Niemczech elektroszokery są ujęte w prawie o broni. Co do zasady zakaz dotyczy urządzeń bez dopuszczenia, a legalne są te, które spełniają wymogi i mają oznaczenia (m.in. PTB). (BKA)
To jest typowa pułapka przy zakupach online „okazyjnych” modeli bez certyfikacji.

Pałka teleskopowa, kastet, tonfa: tu nie ma „ale”

Jeśli ktoś myśli o pałce teleskopowej jak o „sprzęcie do samoobrony”, w Niemczech szybko może się zdziwić. Policja i urzędy kwalifikują tego typu rzeczy jako hieb- und stoßwaffen (broń uderzeniowo-kłująca): posiadanie bywa dopuszczalne po spełnieniu warunków wieku, ale noszenie w przestrzeni publicznej jest co do zasady zakazane, poza wyjątkami (np. transport w zamkniętym pojemniku lub „uzasadniony interes”). (Berlin)
Kastet i część podobnych konstrukcji wchodzą w kategorie jeszcze bardziej ryzykowne, bo bywają uznawane za broń zakazaną wprost w wykazach. (Gesetze im Internet)

Pistolety gazowe i alarmowe: w domu OK, „przy sobie” tylko z małym pozwoleniem

Pistolet gazowy/alarmowy (Schreckschuss-, Reizstoff- und Signalwaffe) może być legalny do posiadania, ale noszenie go w miejscach publicznych wymaga Kleiner Waffenschein (mały „wafenszajn”). To potwierdzają policyjne i federalne materiały informacyjne: pozwolenie dotyczy właśnie „fiühren”, czyli noszenia w przestrzeni publicznej. (Polizei Münster)

I znów: samochód nie jest „bezpieczną strefą prywatną”. Jeżeli broń jest dostępna z miejsca kierowcy/pasażera, to w praktyce wygląda to jak „noszenie”.

Repliki, airsoft, atrapy: problemem jest wygląd

W Niemczech bardzo restrykcyjnie podchodzi się do „Anscheinswaffen” — czyli rzeczy, które wyglądają jak broń palna. Nawet jeśli to replika, nawet jeśli „tylko kulki”, nawet jeśli to gadżet. Zasada jest prosta: nie noś tego publicznie. Jeśli musisz przewieźć — rób to w sposób, który spełnia warunek transportu (zamknięty pojemnik/torba). (Deutscher Bundestag)

Kij bejsbolowy, siekiera, młotek: legalne, dopóki masz sensowny powód

W domu możesz mieć narzędzia. W samochodzie też — ale kluczowe jest, czy potrafisz to logicznie wyjaśnić (prace w ogrodzie, przeprowadzka, trening sportowy). „Na wszelki wypadek” jest w Niemczech fatalnym uzasadnieniem, bo brzmi jak zamiar użycia wobec ludzi.

Zasada praktyczna, która ratuje przed kłopotami

Jeśli coś ma służyć bezpieczeństwu, a nie pracy/sportowi, wybieraj rozwiązania pasywne i legalne (np. głośny alarm osobisty, mocna latarka). A jeżeli już posiadasz rzeczy „na granicy”, to w Niemczech bezpieczniejsza jest zasada: w domu – tak, w aucie – tylko jako transport, przy sobie – raczej nie.

„Zasada trzech miejsc”

Tabela: KIESZEŃ vs AUTO vs DOM (HTML do TinyMCE)

* tabeli celowo używam języka „w praktyce / zwykle / zależy”, bo Niemcy mają też strefy zakazów i wyjątki, a kwalifikacja bywa kontekstowa.

Q&A

Czy mogę mieć w aucie „coś do obrony”?
W Niemczech „auto” nie działa jak sejf. Przedmiot dostępny z kabiny często jest traktowany jak „noszony”. Jeśli już coś przewozisz (np. nóż narzędziowy), bezpieczniej jest go transportować: w bagażniku, w zamkniętej torbie/pojemniku. (W języku przepisów: różnica między führen a transportieren). (Gesetze im Internet)

Czy gaz pieprzowy jest legalny?
Najbezpieczniej trzymać się „Tierabwehrspray” (spray przeciw zwierzętom) – to najczęściej legalny wariant bez pozwolenia, o ile jest tak oznaczony. (ERGO)

Czy paralizator jest legalny?
Tylko wtedy, gdy spełnia wymogi i ma odpowiednie oznaczenia (np. PTB). Modele bez dopuszczeń mogą być nielegalne już przez sam zakup/posiadanie. (BKA)

Czy pistolet gazowy można nosić w kieszeni?
Nie bez Kleiner Waffenschein (małe pozwolenie na noszenie broni alarmowej/gazowej/sygnałowej). Do samego posiadania w domu to co innego, ale „w kieszeni” = führen = wymagane zezwolenie. (Polizei Münster)

Czy replika (airsoft/atrapa) to problem?
Tak, jeśli wygląda jak prawdziwa broń – podpada pod Anscheinswaffe, której nie wolno nosić publicznie. (Deutscher Bundestag)